سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
70
تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )
از رسول خدا ( ص ) شنيدم كه مىفرمود : « هر كه دوست دارد كه به قضيب احمر ( شاخهء سرخ ) كه خداوند به دست رحمت خود در بهشت برين غرس كرده ، بياويزد ، بايد به دوستى على بن ابى طالب ( ع ) تمسّك جويد » . ( 1 ) اگر كسى بگويد : اين حديث را ضعيف شمردهاند بدان جهت كه آن را دارقطنى از حسين بن على نقل كرده كه وى پسر همان راشد است كه شما حديث را از او نقل كرديد . پاسخ آن است كه اين حديث را براء بن عازب و زيد بن ارقم هر دو روايت كردهاند ؛ در طريق نقل براء ، اسحاق بن ابراهيم نحوى است كه ازدى او را ضعيف دانسته است و امّا طريق نقل زيد را ، جدّم ابو الفرج در كتاب « الموضوعات » از دارقطنى نقل كرده است كه وى گفت : من اين حديث را ننوشتم مگر از قول ابن راشد و او را ضعيف نشمرده است ، آنگاه جدّم به دنبال اين مطلب مىگويد : ابن راشد دشمن من است ، وى حديث جعل مىكرده است . و جدّم مىگويد : احتمال دارد كه او اين حديث را از نحوى دزديده باشد ! ( 2 ) ( مؤلف در پايان مىنويسد : ) مىگويم : با عبارت احتمال دارد و شايد ، نه فضايل امير المؤمنين ( ع ) باطل مىشود و نه اخبار رسول خدا از اعتبار مىافتد . ( 3 ) حديث مدينة العلم احمد در كتاب « الفضائل » از قول ابراهيم بن عبد اللّه و او از محمد بن عبد اللّه رومى ، به نقل از شريك و او از سلمة بن كهيل ، از صنايجى و او از على ( ع ) نقل كرده است كه رسول خدا ( ص ) به من فرمود : « من شهر علمم و على دروازهء آن شهر است » . و در روايتى ؛ « من سراى حكمتم و على در آن سراست » . و در روايت ديگرى : « من شهر فقهم و على دروازهء آن است پس هر كه علم مىخواهد بايد از دروازه وارد شود » . اين روايت را عبد الرزّاق نقل كرده و مىگويد : « هر كه حكمت مىخواهد بايد از دروازه وارد شود » . ( 4 ) اگر بگويند كه اين حديث را ضعيف شمردهاند ! در پاسخ مىگوييم كه دارقطنى مىگويد : اين روايت را سويد بن غفله از صنايجى نقل كرده است ، و خود از سويد بن غفله نامى نبرده است و گفتهء دارقطنى اگر ثابت شود ، حديث مرسل خواهد بود و حديث مرسل در باب احكام حجّت است تا چه رسد به باب فضائل .